3°C rozproszone chmury

Grobowiec maturzysty szwoleżera

Trzeciego września pułk załadował się w Iłowie. Pociągi wiozły całą II Dywizję jazdy {VIII i IX brygada) na wołyński front. Drogę mieliśmy bajeczną.Słoneczna pogoda dopisywala, siano zapewniało wygodne legowisko, a czekolada obficie dostarczona przez kantynę i toruńskie pierniki zakupione msowo w Iłowie zaspokajały głód. Śpiew, pogawędka i karty urozmaicały drogę.

Powyżej to tekst wspomnień ochotnika płockiego szwadronu 201 pułku szwoleżerów. 

Pułk rozpoczęto organizować w lipcu 1920 r. w Warszawie. Szwadron zapasowy 1 Pułku Szwoleżerów (dca mjr Riss) sformował z ochotników pochodzących z okolic Warszawy i Mazowsza szwadrony 1, 2 i pół trzeciego. Druga część 3 szwadronu została uzupełniona rezerwistami i poborowymi ze szwadronu zapasowego 5 Pułku Ułanów (dca mjr Pytlewski) 7. Garwolina, która przybyła do Warszawy pod dowództwem rtm. Zelaźnickiego i ppor. Edwarda Witkowskiego. Czwarty szwadron sformowano z ochotników w Płocku, dokąd wysłano na werbunek rtm. Mieczysława Karskiego, por. Jana Zarzyckiego, pchor. Zygmunta Protassewicza. Wydatnej pomocy udzielił przy formowaniu prezes Związku Ziemian Płockich Tadeusz Sułowski. Szwadron techniczny (bez plutonu łączności) zorganizowano w Warszawie. Szwadron zapasowy 7 Pułku Ułanów (dca mjr Stefan Hanka-Kulesza) w Ciechanowie sformował szwadron ckm (dca ppor. Jan Kossowski), pluton łączności, kancelarię dowództwa i drużynę dowódcy pułku. Pierwszym dowódcą pułku został wyznaczony mjr Stefan Hanka-Kulesza. 

Wczesną wiosną 1922 r. obywatele płoccy, byli ochotnicy pułku, podjęli inicjatywę ufundowania sztandaru dla pułku. Płachta sztandarowa została wyhaftowana w zakładach tkackich w Płocku. Na niej też widnieją emblematy ziemi płockiej. Różni się tym od innych sztandarów przepisowych, że krzyż wojskowy amarantowy, naszyty na tło białe, pokryty jest z obu stron złotą siatką. Płachta przymocowana była do drzewca 14-centymetrowymi srebrnymi gwoździami. Wręczenie sztandaru odbyło się nadzwyczaj uroczyście 2 kwietnia przed Pałacem Łazienkowskim w Warszawie. Po nabożeństwie odprawionym przez ks. Tokarzewskiego w kaplicy pałacowej rozpoczęły się ceremonie poświęcenia i wbijania gwoździ. Rodzicami chrzestnymi byli Pelagia Kuleszyna (żona dowódcy pułku) i Tadeusz Sułowski, ówczesny prezes Związku Ziemian Płockich.

Cmentarz przy al. Kobylińskiego jest też wielką galerią rzeźby z XIX i XX wieku. Są tu dzieła takich rzeźbiarzy i kamieniarzy, jak: W. i J. Szyllingowie, A. Pruszyński, S. Kuza z Dobrzyńskiej, J. Marankiewicz, Mendakowski, J. Wojdyga, I. Unger, Trojanowski, J. Krawowski. Wiele pomników z żeliwa opracowanych przez I. Ungera wykonywała płocka odlewnia M. S. Sarna, wchodząca w skład Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych. Przy budowie grobowców stosowano różnego rodzaju materiały takie, jak: cegła, beton, piaskowiec, granit, lastryko. Cmentarz miejski należy do najstaranniej zadbanych i utrzymanych w mieście. Cmentarz rzymskokatolicki Miejski jest o 86 lat młodszy od Warszawskich Powązek, natomiast płocki cmentarz rzymskokatolicki Stary jest o dziesięć lat od niego starszy, dlatego w Płocku przyjęła się lokalna nazwa cmentarza Starego – Płockie Powązki.

Na cmentarzu, znajdują się grobowce wielu osób, których nazwiska trwale wpisały się na karty wielowiekowej historii miasta. Listopadowa akcja Ratujmy Płockie Powązki pozwala na renowację grobów. 

W setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości chciałbym zasygnalizować zapomniany grobowiec oznaczony znakiem Miejsce Pamięci Narodowej. Przypomnina on osobę Józefa Kamińskiego - maturzysty, ochotnika, 201 Pułku Szwoleżerów, Zginął pod Korcem na Wołyniu 26 września 1920 roku.

Jóżef Kamiński trzeciego września wyruszał z Iłowa na wołyński front. Po demobilizacji ochotnicze szwadrony nie przestały istnieć. O bohaterach, ochotnikach przypominał  „Związek byłych ochotników 201 Pułku Szwoleżerów”. Dzień święta pułkowego obrano 2 sierpnia tj. rocznicę powołania do życia 201 Pułku Szwoleżerów, a było ono uroczyście obchodzone po raz pierwszy w Wołkowysku, dokąd przeniesiony został pułk z Płocka 

Grobowiec ochotnika, żołnierza z płockiego cmentarzu może ulec rozpadowi 

SPOŁECZNE, MIASTO PŁOCK - więcej informacji